Aripiprazol: werking, gebruik en waarschuwingen

Bestudeer het mogelijke partiële D2-agonisme van aripiprazol, het gebruik bij schizofrenie en bipolaire stoornis en waarschuwingen over dementie en suïcidaliteit.

Generieke naam?
Aripiprazol
Geneesmiddelgroep?
Atypisch antipsychoticum (partiële D2-agonist)
Werkingsmechanisme
Werkt mogelijk via partieel agonisme op D2- en 5-HT1A-receptoren en antagonisme op 5-HT2A-receptoren.
Toepassingen
Schizofrenie bij volwassenen en adolescenten van 13–17 jaar; Acute manische of gemengde episodes bij bipolaire-I-stoornis bij volwassenen en patiënten van 10–17 jaar, alleen of met lithium of valproaat; Aanvullend op antidepressiva bij depressieve stoornis (MDD) bij volwassenen; Prikkelbaarheid bij autistische stoornis op 6–17 jaar; syndroom van Gilles de la Tourette op 6–18 jaar
Vaak voorkomende bijwerkingen
Misselijkheid; Acathisie; Hoofdpijn; Slapeloosheid; Obstipatie
Waarschuwing in kader
Verhoogde mortaliteit bij oudere patiënten met dementiegerelateerde psychose; aripiprazol is niet goedgekeurd voor dat gebruik. Antidepressiva verhogen suïcidale gedachten en suïcidaal gedrag bij kinderen, adolescenten en jongvolwassenen; controleer op verergering of het ontstaan van suïcidaliteit.
Waarschuwingen
Maligne neurolepticasyndroom; Tardieve dyskinesie; Pathologisch gokken / compulsief gedrag
Interacties
Sterke CYP2D6-remmers; Sterke CYP3A4-remmers; Sterke CYP3A4-inductoren

Merkvragen gebruiken alleen naamcombinaties die zijn gecontroleerd aan de hand van de gekoppelde productbron. Onbevestigde combinaties worden uit deze vragen weggelaten; de overige leerstof blijft beschikbaar.

Bekijk de oorspronkelijke bron ↗

Datum van de bron: 20260903 · Studiemateriaal, geen basis voor klinische beslissingen. Merknamen en productinformatie hebben betrekking op de Verenigde Staten. Raadpleeg altijd de actuele bron.

Bronbestand gecontroleerd op: 2026-10-21. Het brondocument en geselecteerde velden zijn vergeleken. De volledige kaart heeft geen onafhankelijke klinische beoordeling gehad.

Uitspraak

Aripiprazole: ar-i-PIP-ra-zole

De uitspraak geldt voor de generieke naam in het Amerikaans-Engels.

Orgaanstelsel

Psychiatrie · 30 Geneesmiddelenkaarten

Vergelijk met verwante kaarten

Bupropion

Hetzelfde orgaanstelsel: Psychiatrie

Werkingsmechanisme: Relatief zwakke remmer van de neuronale heropname van noradrenaline en dopamine; remt noch de heropname van serotonine, noch monoamineoxidase.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Misselijkheid; Hoofdpijn; Slapeloosheid

Alleen op de kaart van Bupropion: Toepassingen — Depressieve stoornis bij volwassenen · Vaak voorkomende bijwerkingen — Droge mond; Duizeligheid · Waarschuwingen — Risico op epileptische aanvallen (dosisafhankelijk); Neuropsychiatrische voorvallen bij stoppen met roken; Hypertensie · Interacties — CYP2B6-inductoren; CYP2D6-substraten (bijv. metoprolol); MAO-remmers

Atomoxetine

Hetzelfde orgaanstelsel: Psychiatrie

Werkingsmechanisme: Verondersteld wordt dat het werkt door selectieve remming van de presynaptische noradrenalinetransporter.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Misselijkheid; Obstipatie · Interacties — Sterke CYP2D6-remmers

Alleen op de kaart van Atomoxetine: Toepassingen — ADHD (kinderen van 6 jaar en ouder en volwassenen) · Vaak voorkomende bijwerkingen — Verminderde eetlust; Vermoeidheid / slaperigheid; Droge mond · Waarschuwingen — Ernstige leverschade; Ernstige cardiovasculaire reacties; stijging van bloeddruk en hartfrequentie; Psychotische of manische symptomen · Interacties — MAO-remmers (gecontra-indiceerd); Salbutamol (albuterol) / andere bèta2-agonisten

Risperidon

Hetzelfde orgaanstelsel: Psychiatrie

Werkingsmechanisme: Mechanisme onduidelijk; de werking bij schizofrenie zou kunnen berusten op gecombineerd antagonisme van dopamine-D2- en serotonine-5-HT2-receptoren.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Acathisie · Waarschuwingen — Maligne neurolepticasyndroom; Tardieve dyskinesie

Alleen op de kaart van Risperidon: Toepassingen — Schizofrenie bij volwassenen en adolescenten van 13–17 jaar; Acute manische of gemengde episodes bij bipolaire-I-stoornis: monotherapie bij volwassenen en patiënten van 10–17 jaar, of aanvulling op lithium of valproaat bij volwassenen; Prikkelbaarheid bij autistische stoornis bij patiënten van 5–17 jaar · Vaak voorkomende bijwerkingen — Parkinsonisme; Sedatie; Gewichtstoename; Duizeligheid · Waarschuwingen — Metabole veranderingen · Interacties — Carbamazepine / enzyminductoren; Fluoxetine / paroxetine (CYP2D6-remmers)

Een punt telt alleen als gedeeld wanneer beide kaarten het hetzelfde formuleren. Staat iets niet op een kaart, dan betekent dat niet dat het effect nooit optreedt.

Waarschuwingen in kader op verwante kaarten

Andere kaarten met een waarschuwing in kader in dit orgaanstelsel (Psychiatrie): Sertraline, Escitalopram, Bupropion, Fluoxetine, Trazodon, Amfetamine / Dexamfetamine, Duloxetine, Alprazolam, Citalopram, Venlafaxine, Zolpidem, Methylfenidaat (+14)