Metilfenidat: etki, kullanım ve uyarılar

Metilfenidatın norepinefrin ve dopamin geri alımını engelleyen etkisini, 6–65 yaş DEHB kullanımını, kötüye kullanım ve kalp risklerini çalışın.

Jenerik adı?: Metilfenidat
İlaç sınıfı?: Merkezi sinir sistemi (MSS) uyarıcısı
Mekanizma: Norepinefrin ve dopaminin presinaptik nöronlara geri alımını engeller ve bunların salınımını artırır; DEHB'deki terapötik etki biçimi bilinmemektedir.
Kullanım alanı: DEHB (6–65 yaş)
Sık yan etkiler: İştah azalması; Baş ağrısı; Uykusuzluk; Ağız kuruluğu; Üst karın ağrısı (çocuklarda)
Kutulu uyarı: Kötüye kullanım ve yanlış kullanım potansiyeli yüksektir; bu durum madde kullanım bozukluğuna, bağımlılığa, doz aşımına ve ölüme yol açabilir.
Uyarılar: Ciddi kalp hastalığı; kan basıncı ve kalp hızında artış; Psikiyatrik reaksiyonlar (mani, psikoz); Çocuklarda büyümenin baskılanması; priapizm
Etkileşimler: MAO inhibitörleri (hipertansif kriz); Antihipertansif ilaçlar; Halojenli anestezikler

Marka sorularında yalnız bağlantılı ürün kaynağıyla doğrulanan ad eşleşmeleri kullanılır. Doğrulanmamış eşleşmeler bu sorulara alınmaz; diğer çalışma içerikleri kullanılabilir.

Kaynak etiketi oku ↗

Etiket tarihi: 20260827 · Öğrenme amaçlıdır; klinik kararlar için kullanılmaz. Marka ve etiket bilgileri ABD kaynaklıdır. Güncel kaynağı kontrol et.

Kaynak kaydının kontrol tarihi: 2026-10-21. Kaynak belgesi ve seçilen alanlar karşılaştırıldı. Kartın tamamı bağımsız klinik incelemeden geçmedi.

Alıştırmalar

Okunuş

Methylphenidate: meth-il-FEN-i-date

Okunuş, jenerik adın ABD İngilizcesindeki söylenişidir.

Vücut sistemi

Psikiyatri · 30 İlaç kartı

İlgili kartlarla karşılaştır

Deksmetilfenidat

İki kartta da aynı sınıf

Mekanizma: MSS uyarıcısıdır; DEHB'deki terapötik etki mekanizması bilinmemektedir.

İki kartta da var: Sık yan etkiler — İştah azalması; Baş ağrısı; Ağız kuruluğu · Etkileşimler — Antihipertansif ilaçlar

Yalnız Deksmetilfenidat kartında: Kullanım alanı — DEHB (atıf yapılan uzatılmış salımlı kapsüller için); 6 yaşın altında önerilmez · Sık yan etkiler — Dispepsi; Anksiyete · Uyarılar — Ciddi kalp hastalığı; kan basıncı ve kalp hızında artış; Psikiyatrik reaksiyonlar (psikoz, mani); Priapizm ve periferik vaskülopati · Etkileşimler — MAO inhibitörleri (hipertansif kriz)

Bupropion

Aynı vücut sistemi: Psikiyatri

Mekanizma: Nöronal norepinefrin ve dopamin geri alımının görece zayıf bir inhibitörüdür; serotonin geri alımını veya monoamin oksidazı inhibe etmez.

İki kartta da var: Sık yan etkiler — Baş ağrısı; Uykusuzluk; Ağız kuruluğu

Yalnız Bupropion kartında: Kullanım alanı — Yetişkinlerde majör depresif bozukluk · Sık yan etkiler — Bulantı; Baş dönmesi · Uyarılar — Nöbet riski (dozla ilişkili); Sigarayı bırakma sırasında nöropsikiyatrik olaylar; Hipertansiyon · Etkileşimler — CYP2B6 indükleyicileri; CYP2D6 substratları (ör. metoprolol); MAO inhibitörleri

Lisdeksamfetamin

Aynı vücut sistemi: Psikiyatri

Mekanizma: Dekstroamfetaminin ön ilacıdır; dekstroamfetamin, MSS uyarıcı etkinliği olan ve katekolamin yapısında olmayan sempatomimetik bir amindir.

İki kartta da var: Sık yan etkiler — İştah azalması; Uykusuzluk; Ağız kuruluğu

Yalnız Lisdeksamfetamin kartında: Kullanım alanı — Yetişkinlerde ve 6 yaş ve üzeri çocuklarda DEHB; Yetişkinlerde orta ila şiddetli tıkınırcasına yeme bozukluğu · Sık yan etkiler — İrritabilite; Üst karın ağrısı · Uyarılar — Ciddi kalp hastalığı; Kan basıncı ve kalp hızında artış; Çocuklarda büyümenin baskılanması; Kilo vermek için endike değildir; obezitede güvenliliği ve etkililiği belirlenmemiştir · Etkileşimler — MAO inhibitörleri (kontrendike); İdrarı asitleştiren / alkalileştiren ajanlar

Bir madde ancak iki kart da aynı ifadeyi kullanıyorsa ortak sayılır. Kartta bir maddenin yazmaması, o etkinin hiç görülmediği anlamına gelmez.

İlgili kartlardaki kutulu uyarılar

Deksmetilfenidat: Kötüye kullanım ve yanlış kullanım potansiyeli yüksektir; bu durum madde kullanım bozukluğuna, doz aşımına ve ölüme yol açabilir.