Estradiol (transdermaal): werking, gebruik en waarschuwingen

Bestudeer hoe estradiol op oestrogeenreceptoren werkt, het gebruik bij vasomotorische overgangsklachten en waarschuwingen over kanker, beroerte en dementie.

Generieke naam?
Estradiol
Geneesmiddelgroep?
Oestrogeen
Werkingsmechanisme
Bindt aan nucleaire oestrogeenreceptoren; verlaagt via negatieve terugkoppeling de na de menopauze verhoogde LH- en FSH-spiegels.
Toepassingen
Matige tot ernstige vasomotorische symptomen van de menopauze; Preventie van postmenopauzale osteoporose alleen na overweging van niet-oestrogene opties en bij een significant osteoporoserisico
Vaak voorkomende bijwerkingen
Hoofdpijn; Gevoelige borsten; Rugpijn; Misselijkheid; Tussentijds bloedverlies
Waarschuwing in kader
Oestrogeen zonder progestageen verhoogt het risico op endometriumkanker bij mensen met een baarmoeder. WHI/WHIMS vonden vasculaire risico’s bij de onderzochte orale oestrogeenschema’s en een toename van waarschijnlijke dementie vanaf 65 jaar; bij oestrogeen plus progestageen werd een toename van invasieve borstkanker gemeld. De omvang van deze risico’s bij andere doses, toedieningswegen of producten is onbekend. Oestrogeen mag niet worden gebruikt om hart- en vaatziekten of dementie te voorkomen.
Waarschuwingen
De productinformatie meldt risico’s op beroerte/DVT bij oestrogeen alleen en op beroerte/DVT/longembolie/hartinfarct bij de onderzochte oestrogeen-plus-progestageentherapie; Galblaasaandoening; Ongediagnosticeerd abnormaal genitaal bloedverlies is een contra-indicatie
Interacties
CYP3A4-inductoren (rifampicine, sint-janskruid); CYP3A4-remmers (ketoconazol, ritonavir)

Merkvragen gebruiken alleen naamcombinaties die zijn gecontroleerd aan de hand van de gekoppelde productbron. Onbevestigde combinaties worden uit deze vragen weggelaten; de overige leerstof blijft beschikbaar.

Bekijk de oorspronkelijke bron ↗

Datum van de bron: 20250724 · Studiemateriaal, geen basis voor klinische beslissingen. Merknamen en productinformatie hebben betrekking op de Verenigde Staten. Raadpleeg altijd de actuele bron.

Bronbestand gecontroleerd op: 2026-10-21. Het brondocument en geselecteerde velden zijn vergeleken. De volledige kaart heeft geen onafhankelijke klinische beoordeling gehad.

Uitspraak

Estradiol: es-tra-DYE-ol

De uitspraak geldt voor de generieke naam in het Amerikaans-Engels.

Orgaanstelsel

Vrouwengezondheid · 12 Geneesmiddelenkaarten

Vergelijk met verwante kaarten

Estradiol (op de huid)

Dezelfde groep op beide kaarten

Werkingsmechanisme: Bindt aan nucleaire oestrogeenreceptoren in gevoelige weefsels; verlaagt de na de menopauze verhoogde LH- en FSH-spiegels.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Gevoelige borsten · Waarschuwingen — Galblaasaandoening · Interacties — CYP3A4-inductoren (rifampicine, sint-janskruid); CYP3A4-remmers (ketoconazol, ritonavir)

Alleen op de kaart van Estradiol (op de huid): Toepassingen — Matige tot ernstige vasomotorische klachten door de menopauze · Vaak voorkomende bijwerkingen — Metrorragie; Vaginale schimmelinfectie; Nasofaryngitis; Infectie van de bovenste luchtwegen · Waarschuwingen — Longembolie, diepe veneuze trombose (DVT) en beroerte; Borstkanker of oestrogeenafhankelijke neoplasie (gecontra-indiceerd)

Norethisteron

Hetzelfde orgaanstelsel: Vrouwengezondheid

Werkingsmechanisme: Onderdrukt de ovulatie bij ongeveer de helft van de gebruiksters, verdikt het baarmoederhalsslijm, vlakt de LH/FSH-pieken af en verandert het endometrium.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Hoofdpijn; Gevoelige borsten; Misselijkheid

Alleen op de kaart van Norethisteron: Toepassingen — Voorkomen van zwangerschap · Vaak voorkomende bijwerkingen — Onregelmatige menstruatie; Duizeligheid · Waarschuwingen — Bekende of vermoede zwangerschap (gecontra-indiceerd); Borstcarcinoom (gecontra-indiceerd); Levertumoren of acute leverziekte · Interacties — CYP3A4-inductoren (verminderde werkzaamheid)

Levonorgestrel / ethinylestradiol

Hetzelfde orgaanstelsel: Vrouwengezondheid

Werkingsmechanisme: Voorkomt zwangerschap voornamelijk door onderdrukking van de eisprong.

Op beide kaarten: Vaak voorkomende bijwerkingen — Hoofdpijn; Gevoelige borsten; Misselijkheid

Alleen op de kaart van Levonorgestrel / ethinylestradiol: Toepassingen — Voorkomen van zwangerschap · Vaak voorkomende bijwerkingen — Menorragie; Dysmenorroe · Waarschuwingen — Trombotische en trombo-embolische voorvallen; Leverziekte; Hypertensie · Interacties — Enzyminductoren (verminderde werkzaamheid)

Een punt telt alleen als gedeeld wanneer beide kaarten het hetzelfde formuleren. Staat iets niet op een kaart, dan betekent dat niet dat het effect nooit optreedt.

Waarschuwingen in kader op verwante kaarten

Estradiol (op de huid): Verhoogd risico op endometriumkanker bij een vrouw met een baarmoeder die oestrogeen zonder progestageen gebruikt.