मिथाइलफेनिडेट: क्रिया, उपयोग आणि इशारे

मिथाइलफेनिडेटची नॉरएपिनेफ्रिन व डोपामिन पुनर्ग्रहण रोखणारी क्रिया, ६–६५ वयोगटातील ADHD मधील उपयोग आणि गैरवापर व हृदयाचे धोके अभ्यासा.

जेनेरिक नाव?
मिथाइलफेनिडेट
औषधाचा वर्ग?
केंद्रीय मज्जासंस्थेचे (CNS) उत्तेजक
कार्यपद्धती
प्रीसिनॅप्टिक न्यूरॉन्समध्ये नॉरएपिनेफ्रिन व डोपामिनचे पुनर्ग्रहण रोखते आणि त्यांचे स्रवण वाढवते; ADHD मधील त्याच्या उपचारात्मक क्रियेची पद्धत अज्ञात आहे.
उपयोग
ADHD (६ ते ६५ वर्षे वय)
सामान्य दुष्परिणाम
भूक कमी होणे; डोकेदुखी; निद्रानाश; तोंड कोरडे पडणे; पोटाच्या वरच्या भागात वेदना (मुलांमध्ये)
चौकटीतील इशारा
गैरवापर आणि चुकीच्या वापराची उच्च शक्यता, ज्यामुळे मादक पदार्थ वापर विकार, व्यसन, अतिमात्रा आणि मृत्यू होऊ शकतो.
इशारे
गंभीर हृदयरोग; रक्तदाब व हृदयगती वाढणे; मानसोपचारविषयक प्रतिक्रिया (उन्माद, मनोविकृती); मुलांमध्ये वाढ खुंटणे; प्रायापिझम
औषधांच्या परस्परक्रिया
MAO अवरोधक (उच्च रक्तदाबाचे संकट); उच्च रक्तदाबरोधी औषधे; हॅलोजनयुक्त भूलकारक औषधे

ब्रँड नावांच्या प्रश्नांत केवळ जोडलेल्या उत्पादनाच्या स्रोतात पडताळलेल्या नावांच्या जोड्या वापरल्या जातात. न पडताळलेल्या जोड्या या प्रश्नांत समाविष्ट केल्या जात नाहीत; इतर अभ्यास साहित्य उपलब्ध राहते.

स्रोत उघडा ↗

दस्तऐवजाची तारीख: 20260827 · शिकण्यासाठी; उपचारांचे निर्णय घेण्यासाठी नाही. उत्पादनाची माहिती आणि ब्रँडची नावे अमेरिकेतील आहेत. अद्ययावत स्रोत नेहमी तपासा.

स्रोत तपासल्याची तारीख: 2026-10-21. स्रोत दस्तऐवज आणि काही माहिती यांची तुलना केली आहे. संपूर्ण कार्डाचे स्वतंत्र वैद्यकीय पुनरावलोकन अद्याप झालेले नाही.

उच्चार

Methylphenidate: meth-il-FEN-i-date

उच्चार जेनेरिक नावाच्या अमेरिकन इंग्रजीतील उच्चारानुसार आहे.

शरीरसंस्था

मानसोपचारशास्त्र · 30 औषधांची कार्डे

संबंधित कार्डांशी तुलना करा

डेक्समिथाइलफेनिडेट

दोन्ही कार्डांवर तोच वर्ग

कार्यपद्धती: केंद्रीय मज्जासंस्था उत्तेजक; ADHD मधील उपचारात्मक क्रियेची यंत्रणा ज्ञात नाही.

दोन्ही कार्डांवर: सामान्य दुष्परिणाम — भूक कमी होणे; डोकेदुखी; तोंड कोरडे पडणे · औषधांच्या परस्परक्रिया — उच्च रक्तदाबरोधी औषधे

फक्त डेक्समिथाइलफेनिडेट च्या कार्डवर: उपयोग — ADHD, उल्लेखित विस्तारित-स्राव कॅप्सूलसाठी; 6 वर्षांखालील मुलांसाठी शिफारस नाही · सामान्य दुष्परिणाम — अपचन; चिंता · इशारे — गंभीर हृदयरोग; रक्तदाब आणि हृदयगती वाढ; मानसिक प्रतिक्रिया (मनोविकृती, उन्माद); प्रायापिझम आणि परिघीय रक्तवाहिनी विकृती · औषधांच्या परस्परक्रिया — MAO अवरोधक (उच्च रक्तदाब संकट)

बुप्रोपिऑन

तीच शरीरसंस्था: मानसोपचारशास्त्र

कार्यपद्धती: न्यूरॉन्समधील नॉरएपिनेफ्रिन आणि डोपामिनच्या पुनर्ग्रहणाचा तुलनेने कमकुवत अवरोधक; सेरोटोनिनचे पुनर्ग्रहण किंवा मोनोअमाइन ऑक्सिडेज अवरोधित करत नाही.

दोन्ही कार्डांवर: सामान्य दुष्परिणाम — डोकेदुखी; निद्रानाश; तोंड कोरडे पडणे

फक्त बुप्रोपिऑन च्या कार्डवर: उपयोग — प्रौढांमधील मेजर डिप्रेसिव्ह डिसऑर्डर · सामान्य दुष्परिणाम — मळमळ; चक्कर येणे · इशारे — झटक्यांचा धोका (मात्रेशी संबंधित); धूम्रपान सोडताना मज्जासंस्था व मानसोपचाराशी संबंधित घटना; उच्च रक्तदाब · औषधांच्या परस्परक्रिया — CYP2B6 प्रेरक; CYP2D6 सब्सट्रेट्स (उदा. मेटोप्रोलॉल); MAO अवरोधक

लिसडेक्सॲम्फेटामाइन

तीच शरीरसंस्था: मानसोपचारशास्त्र

कार्यपद्धती: डेक्स्ट्रोॲम्फेटामाइनचे प्रोड्रग; डेक्स्ट्रोॲम्फेटामाइन हे CNS उत्तेजक क्रिया असलेले बिगर-कॅटेकोलामाइन सिम्पॅथोमिमेटिक अमाइन आहे.

दोन्ही कार्डांवर: सामान्य दुष्परिणाम — भूक कमी होणे; निद्रानाश; तोंड कोरडे पडणे

फक्त लिसडेक्सॲम्फेटामाइन च्या कार्डवर: उपयोग — प्रौढ आणि 6 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या मुलांमधील ADHD; प्रौढांमधील मध्यम ते तीव्र अति-खाण्याचा विकार (बिंज-ईटिंग डिसऑर्डर) · सामान्य दुष्परिणाम — चिडचिडेपणा; पोटाच्या वरच्या भागात वेदना · इशारे — गंभीर हृदयरोग; रक्तदाब व हृदयगती वाढणे; मुलांमध्ये वाढ खुंटणे; वजन कमी करण्यासाठी निर्देशित नाही; लठ्ठपणामध्ये सुरक्षितता व परिणामकारकता प्रस्थापित झालेली नाही · औषधांच्या परस्परक्रिया — MAO अवरोधक (निषिद्ध); मूत्र आम्लीय / अल्कधर्मी करणारे घटक

दोन्ही कार्डांवर एकाच शब्दांत लिहिलेला मुद्दाच समान मानला जातो. एखाद्या कार्डवर मुद्दा नसला तरी तो परिणाम कधीच होत नाही असा अर्थ होत नाही.

संबंधित कार्डांवरील चौकटीतील इशारे

डेक्समिथाइलफेनिडेट: गैरवापर आणि चुकीच्या वापराची उच्च शक्यता, ज्यामुळे पदार्थ वापर विकार, अतिमात्रा आणि मृत्यू होऊ शकतो.